ميراث خرسنگي استن هنج
بناي استن هنج كه قدمتي حدود 4000 سال دارد در ساليزبري ٫ ناحيه اي در جنوب جزيره انگلستان قرار دارد . اين بنا كه به عقيده بعضي از دانشمندان يك رصدخانه تمام عيار و حساب شده است و به عقيده برخي ديگر از دانشمندان يك مكان براي انجام فرايض ديني و مذهبي است از سنگ هاي بسيار بزرگي كه به
صورت بسيار منظم استقرار يافته اند و محوطه هاي گوناگوني را تشكيل مي دهند ساخته شده است .دانشمندان بسيار زيادي بر روي كاربري هاي واقعي اين بناي خرسنگي تحقيقات انجام داده اند كه نشان مي دهد اگر اين بنا يك مكان براي انجام فرايض مذهبي و اهداي قرباني بوده است بدون شك كاربرد هاي دقيقي در پيش بيني كسوف و خسوف و كاربرد هاي تقويمي نيز داشته است .
در اين بنا مي توان شمالي ترين نقاط طلوع و غروب خورشيد را در هنگامه انقلاب تابستاني و جنوبي ترين نقاط طلوع و غروب خورشيد را در هنگامه انقلاب زمستاني نشان داد كه نتيجه آن تقسيم بندي فصول سال به گاههاي مختلف بوده كه بشر آن زمان مي توانسته كوتاهترين و بلندترين روز هاي سال را از طريق همين ابزار ها تشخيص دهد كه شايد با روز انجام مراسم ديني آنها مطابقت داشته است و كاربرد يك تقويم را براي آنها ايفا مي كرده است .
بناي استن هنج (stonehenge) به گونه اي هوشمندانه طراحي و ساخته شده بود به گونه اي كه اگر در موضع مشخص شده آن بايستيم مي توانيم بر فراز تخته سنگي خاص طلوع و غروب خورشيد انقلاب تابستاني يا انقلاب زمستاني را ديده و رصد كنيم و يا حتي مواضعي در اين بنا طراحي شده است كه باعث مي شود بتوان شمالي ترين و جنوبي ترين نقاط طلوع و غروب ماه را نيز رصد كرد .
بناي استن هنج از قسمت هاي مختلفي تشكيل شده است كه به عقيده اخترشناسان كاربرد هاي نجومي خاصي دارند و هر يك به نوعي نقش ابزار خاصي را در گاهشماري و اخترشناسي بازي مي كنند . به طور مثال مي توان به دواير (ابري) اشاره كرد كه به اعتقاد برخي براي محاسبه ماه گرفتگي ها و گرفت ها به كار مي رفته و يا به (دايره سارسن) در مركز اين بنا اشاره كرد .
در مقالات بعدي به تفضيل در مورد چگونگي عملكرد نواحي مختلف اين بناي بزرگ خواهيم پرداخت .
محمد مسعود صحت بخش
