نجوم ایران

خرمن ماه (خيمه ماه) چيست ؟

اين نوشتار را به درخواست عده اي از كاربران عزيز سايت كه از طريق ايميل از من درباره هاله شكل گرفته دور ماه در چند شب پيش پرسيده بودند به نگارش در مي آورم تا به اميد خدا بتوانم كمكي به آنها كرده باشم .

شايد در برخي از شب هاي سال هاله اي بسيار مدور و بزرگ ( شعاع حدود 25 درجه)را دور ماه ديده باشيد و از خود پرسيده باشيد اين هاله چيست و معلول چه پديده اي است . در ابتدا بايد بگويم اين پديده با نام خرمن ماه معروف است كه البته در نواحي مركزي ايران مانند استان يزد و استان هاي اطراف آن با نام خيمه ماه هم معروف است واين نكته قابل ذكر است كه اين پديده به هيچ وجه پايه نجومي ندارد و مربوط به پديده هاي جوي مي شود كه در ذيل به توضيح آن خواهيم پرداخت .

           

 
اين پديده زماني رخ مي دهد كه ابر نازك سردي بخش اعظمي از آسمان را فراگيرد كه اگر در اين ابر سرد كريستالهاي يخي موجود باشد نور خورشيدي كه از طريق ماه منعكس مي شود در برخورد با اين كريستالهاي يخي در جو فوقاني زمين شكسته شده و چنين پديده اي را به وجود مي آورد در ضمن بايد اين توضيح را داد كه ابر بايد به صورت نازك باشد به گونه اي كه ستارگان را بتوان به صورت هاله ديد چرا كه اگر ابر ضخيم و با غلظت زياد باشد طبعا" نور ماه به ناظر زميني نمي رسد تا بتواند حتي ماه را ببيند چه برسد به هاله ي دور آن. اين پديده براي خورشيد هم احتمالا" رخ مي دهد ولي به علت شديد بودن نور خورشيد خيلي كم محسوس مي شود و جلب توجه مي كند .
در زمانهاي گذشته و حتي بعضي از كهنسالان در عصر حاضر بر اين اعتقاد بودند كه هرگاه اين اتفاق بيفتد چند روز بعد از آن (1 يا 2 روز بعد از آن ) بارندگي هاي بسيار خوبي اتفاق مي افتد كه البته پر بيراه نمي نمايد ولي تصديق اين مسئله بر عهده كارشناسان آب و هوا ست و براي اطلاع بيشتر بايد به اين كارشناسان مراجعه شود .
اين پديده تنها استفاده اي كه در نجوم مي تواند داشته باشد تهيه عكس هايي از ماه با هاله زيباي گرداگرد آن است كه مي تواند تصوير زيباي ماه را زيبا تر كند و به عنوان پروژه اي براي عكاسان نجومي مطرح شود .

محمد مسعود صحت بخش